Jacob Jansen Verberne verhuisde rond 1700 naar het eiland Texel, voor de noordwestkust van Nederland. Zijn zoon, Jan Jacobs, verkocht in opdracht van zijn ouders op Texel, stukken grond en onroerend goed in Noord-Brabant, een van de zuidelijke provincies van Nederland. De bovenaan getoonde notariële acte is ondertekend op 10 augustus 1722 in Lierop, Noord-Brabant. Het beschrijft de details van de verkoop van onroerend goed in Noord-Brabant, door Jan Jacobs Verberne, namens zijn ouders, vanwege hun verhuizing naar het eiland Texel.

Jan Jacobs (gedoopt 1695/96, † 27-01-1767 Den Burg)

De originele tekst uit 1722

Het in de vereiste vorm uitgewerkte stuk Extensum. Compareerde voor ons, onderges(chreven) schepenen, Jan Jacobs V(er)berne, wonende op het eylant Texel, al welken comparant v(er)claert te cedeeren, transporteren en(de) eerffbaer te eeren een eerffve,
geleegen in ‘t Heesven
binnen Lirop, Aen Joseph Custers, tegenwordigh bewont bij Jan Peters van Helmont, en(de) dat voor de helfft bestaedt in huys, hoff, schuer en(de) aengelagh, des comparants

rechtens toekomende
moeder met de kinderen competeerende, groot
ontrent in groes en lant de veertien
lop(ensaet). Nochthans soo groot en kleyn als den voors(chreven)
Jan Peters in labeuringe is hebbende.
Hier-
uyt gaende twe stuy(vers) chijns jaerl(ijcks) aen de domijnen
van Brabant.Item aen den heere Martinus
de Tombe jaerl(ijcks) vijf stuy(vers) voor de helft.
Alnogh aen den selven jaerl(ijcks) dri stuy(vers), twalff
pen(ningen) voor de helft. Item alnogh eenen acker,
groot ontrent een lop(en)s(ae)t, voor de helft. Hier-
uyt te v(er)gelden jaerl(ijcks) eenen halven stuy(ver) voor
de helft, gelegen met d’een seyde neffen d’eerffve
Jan Huybers van den Boomen, met d’ander sijde
Jan Peeters van Eyck; met d’een eynde den Renloop,
d’ander eynde de gemeene straat. Item alnogh
een hoybeemt, geleegen op de buytenbeemde, groot
ontrent den vijff lop(ensaet), neffens d’een sijde de hoeve
de Bennendonck, d’ander sijde Francis op Brouhuys;
d’een eynde het gemeene lant, d’ander ende
streckende op de aude Aa. Hieruyt te v(er)gelden
jaerl(ijks) eenen stuy(ver) en dri ort chijns voor de
helfft aen den heere van Helmont. Verders
losen(de) vrij, uytgenomen doorpslasten
en(de) v(er)pond(ing). Met alle gereghtigheden van weegen,
stegen, waterlaten, houtwassen daer door-
en(de) overgaende. Wijders v(er)claert den voors(chreven)
comparant
dit cedeeren, transporteren, alsmede uyt hoeffde
van seekere procuratie, op Texel gepasseert de dato den

openlijk; ten overstaan van
tweëntwentighsten july 1722, voor schepenen alhier
v(er)tont en(de) gebleken, gepasseert op het eylant
Texel van den voors(chreven) comparants moeder, met name Maria, wed(uwe) Jacop Jansen V(er)berne,
altijt te sullen houden voor goet, vast, stedigh
en(de) van warden onder v(er)bant van sijn persoen
en(de) goederen, hebbende en(de) vercrijgende.
Coram
schepenen geteykent. Actum Lirop, den thinden
augusti seventhienhondert tweëntwentigh.
Dit merck stelt Jan van Dijck.
(w.g.) Jan van Eyck.
bij afwezigheid van de secretaris (w.g.) Jan van den Boomen, abs(en)t(e) se(cre)tario.
Den coop is
250-0-0.
Den 40en pen(ning)
betalt met
Lasten in ‘t cap(i)t(ael)
Den coop is
Lasten in ‘t capitael
6-18-0
0-12-0
250-0-0
13-2-8
263-2-8
Waervan den 40en pen(ning) be
taelt is met
De tiende (penning?) met
6-11-8
0-13-2
7-4-10

Vertaling

Op 10 augustus 1722 verscheen voor de schepenen van Lierop Jan Jacobs Verberne, wonende op Texel. Hij verklaarde namens zichzelf en krachtens volmacht van zijn moeder, Maria, weduwe van Jacob Jansen Verberne, een stuk onroerend goed te verkopen en over te dragen aan Joseph Custers.

Het betrof een erfgoed in het gebied Heesven te Lirop, dat op dat moment werd bewoond door Jan Peters van Helmont. Het goed bestond uit een huis met hof, schuur en bijbehorende gronden, samen ongeveer veertien bunder, waarvan de precieze omvang gelijk was aan wat Jan Peters in gebruik had. Daarnaast hoorde er nog een akker van ongeveer één bunder en een hooiland van ongeveer vijf bunder bij.

Het geheel was belast met enkele jaarlijkse verplichtingen in geld aan de Domeinen van Brabant en aan verschillende heren, waaronder Martinus de Tombe en de heer van Helmont. Behalve deze vaste lasten, en de gewone dorpsbelastingen, ging het bezit vrij van verdere verplichtingen over. Bij de overdracht behoorden ook alle bijbehorende rechten, zoals wegen, doorgangen, waterlopen en houtgewas.

De verkoopprijs werd vastgesteld op 250 gulden. Daarbovenop kwamen de gebruikelijke heffingen en belastingen die bij een overdracht verschuldigd waren, zoals de “40e penning”, samen afgerond ruim 263 gulden.

De schepenen verklaarden de overdracht rechtsgeldig en definitief, onder borgstelling van persoon en goederen van de verkoper.

De koopprijs bedraagt 250 gulden.
De 40e penning (een belasting van 2,5% op overdrachten) is betaald.

Rekening van lasten in het kapitaal:

  • Koopsom: 250-0-0
  • Lasten in het kapitaal: 13-2-8
    Totaal: 263-2-8

Waarvan de 40e penning is voldaan: 6-11-8
De tiende penning (?) voldaan: 0-13-2
Samen: 7-4-10

Hoewel uit dit document blijkt dat Jan Jacobs Verberne zijn ouders onroerend goed heeft verkocht, bewijst het ook dat Maria zijn moeder is. Zou Maria, Maritie Jans Verhees kunnen zijn? Zo ja, dan zou Jan Jacobs Verberne, Jacob Jansz Verberne’s (#1 TGII) zoon moeten zijn.